आटपाडीतील शेतकऱ्यांनी सोलापूर डाळिंब संशोधन केंद्रात गिरवले धडे

सांगलीचा राजकीय इतिहास हा निष्ठा आणि संघर्षाचा इतिहास आहे. पण १९९९ साल हे या इतिहासातील सर्वात मोठे वळण ठरले. १० जून १९९९ रोजी शरद पवार यांनी 'राष्ट्रवादी काँग्रेस'ची स्थापना केली आणि त्याचे सर्वात तीव्र पडसाद जर कुठे उमटले असतील, तर ते आपल्या सांगली जिल्ह्यात. हा काळ होता, जेव्हा पिढ्यानपिढ्या काँग्रेसचा बालेकिल्ला असलेल्या सांगलीत 'निष्ठा' आणि 'बदलाव' यांच्यात मोठी लढाई सुरू झाली होती.   जिल्ह्याची दोन शकले

शरद पवारांनी सोनिया गांधींच्या परदेशी नागरिकत्वाच्या मुद्द्यावरून काँग्रेस सोडली, तेव्हा सांगलीतील दिग्गज नेत्यांसमोर मोठा पेच होता. एका बाजूला काँग्रेसची जुनी भावनिक नाळ होती, तर दुसऱ्या बाजूला पवारांचे नेतृत्व. या काळात सांगली जिल्हा दोन गटांत विभागला गेला:

राष्ट्रवादीच्या बाजूने: आर. आर. (आबा) पाटील, जयंत पाटील यांसारख्या तरुण आणि तडफदार नेतृत्वांनी शरद पवारांची साथ देण्याचा निर्णय घेतला.

काँग्रेसच्या बाजूने: मदनभाऊ पाटील आणि पतंगराव कदम यांनी काँग्रेसशी आपली निष्ठा कायम राखली.१९९९ ची ती 'हाय-व्होल्टेज' निवडणूक

काही महिन्यांतच विधानसभा निवडणुका लागल्या. सांगलीच्या प्रत्येक कोपऱ्यात, मग तो वाळवा असो, तासगाव असो की सांगली शहर, 'घड्याळ' विरुद्ध 'पंजा' असा थेट सामना रंगला. ही निवडणूक केवळ सत्तेसाठी नव्हती, तर 'सांगलीचा खरा नेता कोण?' हे ठरवण्यासाठी होती. सांगली विधानसभा मतदारसंघात मदनभाऊ पाटील आणि संभाजी पवार यांच्यातील लढत अत्यंत चुरशीची ठरली.

आर. आर. आबा आणि जयंतपाटलांचा उदय

या निवडणुकीने महाराष्ट्राला दोन हिरे दिले. आर. आर. पाटील यांनी तासगावमधून आणि जयंत पाटील यांनी वाळव्यातून राष्ट्रवादीचे वर्चस्व सिद्ध केले. या दोघांच्या विजयाने सांगलीच्या राजकारणात 'पवार युगा'ची खऱ्या अर्थाने सुरुवात झाली. दुसरीकडे, पतंगराव कदम यांनी पलूस-कडेगावमध्ये आपली पकड मजबूत ठेवत काँग्रेसचा झेंडा फडकवत ठेवला.

सहकारातही पडलेले गट

राजकारणाचे हे लोण केवळ निवडणुकीपुरते मर्यादित राहिले नाही, तर ते जिल्ह्यातील साखर कारखाने, बँका आणि दूध संघांपर्यंत पोहोचले. रक्ताची नाती असलेल्या कुटुंबांमध्येही राजकीय तटबंदी उभी राहिली. सांगलीच्या सहकार चळवळीत 'दादा गट', 'पवार गट' आणि 'कदम गट' असे नवे समीकरण तयार झाले, जे आजही जिल्ह्याच्या राजकारणाची दिशा ठरवते.